ТексергенҚасымов Бауыржан АсхатұлыНарколог дәрігер · жаңартылды 11.11.2026
Негізгісі
- АХЖ-10 коды
- F10.2
- Кім жүргізеді
- суггестивті психотерапия әдісін меңгерген нарколог дәрігер немесе психотерапевт
- Қайда
- Алматы немесе Астанадағы клиника кабинеті; алдын ала әңгіме — онлайн
- Ұзақтығы
- сеанс 1,5–3 сағат, бағыттың мерзімі — келісім бойынша, бір жылдан бастап
- Анонимділік
- анонимді, есепке қоюсыз, жазбаша ақпараттандырылған келісім бойынша
- Қашан шұғыл
- қайта бұзылғаннан кейінгі ауыр жағдай, суицидтік ойлар, құрысу — 103 немесе 112
- Нәтиже
- дәрігер мен отбасының қолдауымен сергектікке психологиялық бағыт
Нені білу маңызды
Довженко әдісі отандық наркологияда ХХ ғасырдың екінші жартысында пайда болды және сол уақыттан бері «кодтаудың» ең танымал тәсілдерінің бірі болып қала береді. Мен пациенттерге оның мәнін әрқашан ашық түсіндіремін: бұл ағзаға бірдеңе енгізілетін процедура емес, психотерапиялық әсер ету. Дәрігер сендіру мен эмоцияға толы әңгіме арқылы адамға ішпеу шешімін бекітуге көмектеседі. Әсері көбіне жеке мотивацияға және дәрігерге деген сенімге байланысты.
Сондықтан мен бұл әдісті туыстары еркіне қарсы «алып келген» адамдарға ұсынбаймын: өз шешімі болмаса, сендіру әлсіз және қысқа уақыт әсер етеді. Есесіне тоқтауға дайын болып, күшті психологиялық тірек алғысы келетіндер үшін әдіс сергек өмірдің жақсы бастамасы болуы мүмкін. Бұл бетте мен сеанстың қалай өтетінін, оған қалай дайындалу керегін және одан нені күту орынды, ал нені күтуге болмайтынын айтамын.
Довженко әдісі кімге жарауы мүмкін
- адамның өзі ішуді тоқтатуды шешіп, психологиялық тірек іздейді
- дәрілік әдістерді қолдануға ықылас немесе мүмкіндік жоқ
- денсаулық тарапынан кодтауға арналған препараттарға қарсы көрсетілімдер бар
- адам дәрігерге сенеді және психотерапиялық әсерге бейім
- ішімдіктен шығып, тексеруден өткеннен кейін сергектіктің басында қолдау қажет
- сеанс алдында сергектік мерзіміне шыдауға дайындық бар
- адам дәрігермен немесе психотерапевтпен кейінгі кездесулерге келіседі
Өмірге қауіп төнгенде — ес-түстен айырылу, құрысу, елес көру, дозаның асып кетуі, өз-өзіне қол жұмсау ойлары кезінде — 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Балалар мен жастарға арналған сенім телефоны — 150.
Психотерапиялық кодтау қалай әсер етеді
Әдістің негізінде суггестия — адамның өз шешімін күшейтетін бағытталған сендіру жатыр. Сеанс кезінде дәрігер жоғары шоғырлану мен эмоциялық қатысу күйін тудырады, бұл күйде алкогольден бас тарту бағыты кәдімгі әңгімедегіден тереңірек қабылданады. Бұл тұрмыстық түсініктегі гипноз емес: адам есінде қалады және болып жатқанды есінде сақтайды.
Әдістің күшті жағы — пациенттің өз ресурсын пайдалану: оның құндылықтарын, қорқыныштарын, жоспарларын, жақындарымен қарым-қатынасын. Әлсіз жағы — әсер мотивацияға байланысты және сергектік басқа шаралармен қолдау таппаса, әлсіреуі мүмкін. Сондықтан қазіргі наркологияда Довженко әдісін дербес «мәселенің шешімі» ретінде емес, психотерапиямен және отбасының қолдауымен бірге кешенді емдеудің бөлігі ретінде қарастырады.
Довженко әдісі бойынша сеанс қалай өтеді
Алдымен — әңгіме: дәрігер ішу тарихын, мотивация мен үміттерді білуі үшін оны онлайн өткізуге болады. Содан кейін бетпе-бет кездесу: тексеру, қажет болса талдаулар, сергектік мерзімін растау және келісімге қол қою. Сеанстың өзі әдетте жеке, тыныш жағдайда өтеді. Дәрігер не болатынын егжей-тегжейлі түсіндіріп, психотерапиялық бөлімді және бағытты бекітуді жүргізеді. Сеанстан кейін — ұсыныстар және кездесулер кестесі.
Әдіс пациенттің келісімінсіз, мас күйде немесе абстиненция кезінде, жедел психикалық бұзылыста, есте сақтау мен ойлаудың айқын бұзылыстарында, ауыр эпилепсияда, күрделі аурулардың жедел кезеңінде қолданылмайды. Сеанстан кейін айқын мазасыздық, өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар немесе қайта бұзылғаннан кейін ауыр жағдай пайда болса, бірден 103 немесе 112 нөміріне, ал балалар мен жастар үшін — 150 сенім телефонына қоңырау шалыңыз.
Қалай көмектесеміз
Алдын ала әңгіме және бағалау
Сеанс алдында дәрігер адамның қашаннан бері ішетінін, бұрын не байқап көргенін, неге дәл қазір тоқтауды шешкенін, психикалық және соматикалық аурулары бар-жоғын анықтайды. Бұл формальдылық емес: әдістің жалпы жарайтын-жарамайтыны осы жауаптарға байланысты. Мотивация әлсіз болса немесе қарсы көрсетілімдер болса, дәрігер бұл туралы ашық айтып, емдеудің басқа нұсқасын ұсынады.
Сеанстың психотерапиялық бөлімі
Дәрігер пациентпен ішудің салдарын, оның мақсаттары мен құндылықтарын талқылап, сергектік туралы шешімді өз сөзімен тұжырымдауға көмектеседі. Содан кейін бағыт бекітілетін суггестивті әсер ету жүргізіледі. Пациент есінде болып, үдеріске белсенді қатысады, дәрігердің әсеріне енжар түрде ғана ұшырамайды.
Бекіту және сеанстан шығу
Соңында дәрігер қорытынды жасап, бағыттың әсер ету мерзімін келіседі, қиын жағдайларда не істеу керегін айтады. Адам күшті эмоцияларды сезінуі мүмкін — бұл қалыпты. Сеанстан кейін қасында жақын адамның болуы және сол күні мен жақын кештерде алкоголь ішу қаупіне байланысты жоспарлардың болмауы маңызды.
Кодтаудан кейінгі қолдау
Бағыт ұзағырақ әсер етуі үшін Akalam дәрігерімен немесе психотерапевтімен тұрақты кездесулер, ішу себептерімен жұмыс, кейде топтық терапия және отбасына көмек маңызды. Қатты құштарлық немесе күмән пайда болса, белгіленген мерзімнен бұрын келген дұрыс: бұл сергектікті нығайтып, қайта бұзылу қаупін айтарлықтай азайтады.
Емдеу қалай өтеді
- 01Қоңырау немесе WhatsAppӘкімші мен кезекші дәрігер жағдайды нақтылап, дәл қазір не істеу керектігін айтады.
- 02Тексеру немесе кеңесДәрігер үйге келеді, клиникада қабылдайды немесе бейнебайланыс арқылы қосылады.
- 03Емдеу жоспарыФорматты таңдаймыз: үйде, стационар, психотерапия немесе оңалту — түсінікті бағамен.
- 04СүйемелдеуДәрігер мен психотерапевт байланыста, қайта қабылдау, отбасын қолдау және бұзылудың алдын алу.
Мифтер мен фактілер
МифДовженко әдісі — гипноз, одан кейін адам ештеңе есіне түсірмейді
ФактПациент есінде болып, сеансты есінде сақтайды және оған қатысады. Әңгіме «зомбылау» туралы емес, суггестивті психотерапия туралы. Адамның келісімі мен қатысуынсыз әдіс нәтиже бермейді және жүргізілмейді.
МифСеанстан кейін ішу өлімге қауіпті
ФактПсихотерапиялық әдісте ағзаға алкогольге реакция тудыратын препараттар енгізілмейді. Ішуден қорқу — химиялық реакция емес, бағыттың бөлігі. Бірақ қайта бұзылу бәрібір дәрігерге шұғыл жүгінуге себеп.
МифӘдіс бәріне бірдей әсер етеді
ФактӘсер көбіне мотивацияға, дәрігерге деген сенімге және сеанстан кейінгі қолдауға байланысты. Біреулерде бағыт ұзақ сақталады, басқаларда тезірек әлсірейді. Сондықтан әдісті жалғыз шара ретінде емес, кешенді емдеудің бөлігі ретінде қолданады.
Құны: Довженко әдісімен кодтау
| Довженко әдісімен кодтау | 35 000 ₸ |
| Наркологтың үйге келуі: тексеру және кеңес | 20 000 ₸ |
| Келесі күні қайта тамшылатқыш | 20 000 ₸ |
| Бақылаумен стационарда бір тәулік | 45 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Бағалар шамамен берілген: нақты құнын дәрігер тексеруден кейін, емдеу басталғанға дейін айтады.
Жасырын және құпия
Есепке қоймаймыз және мәліметтерді жұмыс берушіге немесе диспансерге бермейміз. Тегіңізді айтпауға болады; дәрігер белгісіз көлікпен келеді. Дәрігерлік құпия «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексімен қорғалған.
Клиника мекенжайлары
Сұрақтар мен жауаптар
Сеанс алдында қанша уақыт ішпеу керек?
Әдетте дәрігер ой анық болып, абстиненттік белгілер өтуі үшін кем дегенде бірнеше күн алкоголь ішпеуді сұрайды. Нақты мерзім кеңесте айтылады. Егер алдында ішімдік болса, алдымен одан қауіпсіз шығып, содан кейін ғана сеансты жоспарлау керек.
Бағыт қанша мерзімге қойылады?
Мерзім дәрігермен алдын ала талқыланады, көбіне — бір жылдан және одан көп. Оның шынайы болуы және пациенттің өзі таңдауы маңызды. Мерзім аяқталғанда, сергектік әдетке айналған болса, бағытты ұзартуға немесе қолдаудың басқа түрлеріне көшуге болады.
Сеансты онлайн өткізуге бола ма?
Алдын ала әңгіме мен туыстарға кеңесті — иә, онлайн. Сеанстың өзі бетпе-бет өткізіледі: әдіс үшін жеке байланыс, жағдай және дәрігердің пациент күйін бақылау мүмкіндігі маңызды. Қазақстанның басқа қалаларынан пациенттер әдетте Алматы немесе Астанадағы клиникаларға келеді.
Бұл әдістің дәрілік кодтаудан айырмашылығы неде?
Дәрілік кодтауда ағзаның алкогольге реакциясын өзгертетін немесе құштарлықты азайтатын препарат енгізіледі. Довженко әдісі препараттарды қолданбайды және психологиялық бағыт арқылы әсер етеді. Сондықтан ол препараттарға қарсы көрсетілімдері бар адамдарға да жарайды, бірақ күшті мотивацияны талап етеді.
Қайта бұзылу болса, не істеу керек?
Жасырмаңыз және өзіңізді кінә сезімімен «жаншымаңыз». Дәрігермен хабарласыңыз: қайта бұзылу — қол қусырып отыруға себеп емес, қосымша қолдау қажет екенінің белгісі. Ішкеннен кейінгі ауыр жағдайда, құрысуда немесе өз-өзіне қол жұмсау туралы ойларда бірден 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Туысты оның келісімінсіз әкелуге бола ма?
Жоқ. Довженко әдісі, кез келген кодтау сияқты, тек ересек пациенттің ерікті жазбаша келісімімен жүргізіледі. Туыстарға біз жақын адаммен қалай сөйлесу және оны емделуге қалай ынталандыру туралы Akalam нарколог дәрігерінің немесе психотерапевтінің кеңесін ұсына аламыз.
Дереккөздер және тексеру
Материалды Akalam медициналық редакциясы мыналар негізінде дайындады:
- АХЖ-10 және АХЖ-11: психикалық және мінез-құлық бұзылыстары
- ҚР ДСМ диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексі
- ДДҰ: психикалық денсаулық және психобелсенді заттарды қолдану туралы материалдар
- NICE және APA: клиникалық нұсқаулықтар
Ақпарат анықтамалық сипатта және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат