ТексергенҚасымов Бауыржан АсхатұлыНарколог дәрігер · жаңартылды 11.11.2026
Негізгісі
- АХЖ-10 коды
- F10.2
- Кім жүргізеді
- Емдеу жоспарын нарколог дәрігер жүргізеді, жұмысқа психотерапевт, психолог, қажет болса психиатр мен терапевт қосылады
- Қайда
- Алматы мен Астанадағы клиникалар: стационар және амбулаторлық қабылдау; Қазақстанның басқа қалаларында — дәрігердің үйге шығуы және онлайн сүйемелдеу
- Ұзақтығы
- Детоксикация — бірнеше күн, тұрақтандыру — 2–4 апта, рецидивке қарсы бағдарлама — бірнеше айдан бір жылға дейін
- Анонимділік
- Емдеу ақылы анонимді негізде, диспансерлік есепке қойылмай, дәрігерлік құпия сақтала отырып жүргізіледі
- Қашан шұғыл
- Құрысу, елестер, сананың шатасуы, кеуденің ауыруы, қан аралас құсу — бірден 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз
- Нәтиже
- Тұрақты ремиссия, қалпына келген ұйқы мен көңіл-күй, ішкісі келгенде және рецидив қаупі туғанда не істеу керегі туралы түсінікті жоспар
Нені білу маңызды
Отбасы маған алғаш рет «алкоголизмді қалай емдеуге болады» деген сұрақпен келгенде, әдетте бір ғана шешім күтеді: тамшылатқыш, екпе немесе кодтау. Мен байыппен түсіндіремін: алкогольге тәуелділік синдромы (АХЖ-10 бойынша F10.2) — созылмалы жағдай, оған тек кешенді ем ғана көмектеседі. Алдымен ұзақ ішудің жедел салдарын жоямыз, содан кейін ұйқыны, қан қысымын, бауырды және көңіл-күйді тұрақтандырамыз, тек содан соң ең бастысына — салауатты өмірді сақтауға көшеміз.
Әр кезеңнің өз міндеті бар, кез келгенін өткізіп алу әдетте рецидивпен (срывпен) аяқталады. Akalam клиникасында біз ҚР ДСМ клиникалық хаттамаларына, ДДҰ мен NICE ұсынымдарына сүйенеміз: дәрілік қолдау психотерапиямен ұштасады, ал отбасы түсінікті нұсқаулар алады. Мен пациентке әрқашан тура айтамын: біз «мәңгілікке емдеп шығамыз» деп уәде бермейміз, бірақ адам емге өзі белсенді қатысып, аурумен жалғыз қалмаса, тұрақты ремиссияға қол жеткізуге көмектесе аламыз.
Күтпей, емдеуді бастайтын уақыт келгенін қалай білуге болады
- таңертең ішімдік ішпесе, қол дірілдейді, дене терлейді, жүрек қатты соғады
- ішетін мөлшер артып келеді, ал бұрынғы мөлшер енді әсер етпейді
- ұзақ ішу (запой) қайталанады, оны өз бетімен тоқтату мүмкін болмайды
- «енді ішпеймін» деген уәделер бірнеше күн немесе апта өткен соң бұзылады
- ішімдік салдарынан жұмыс, қаржы, жүргізуші куәлігі және отбасы зардап шегеді
- ішіп отырған кезде не болғаны есте қалмайтын жағдайлар пайда болды
- дәрігерлер бауыр немесе қан қысымы мәселелері туралы ескертсе де, адам ішуін жалғастырады
Өмірге қауіп төнгенде — ес-түстен айырылу, құрысу, елес көру, дозаның асып кетуі, өз-өзіне қол жұмсау ойлары кезінде — 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Балалар мен жастарға арналған сенім телефоны — 150.
Алкоголизм неге өздігінен өтпейді және рецидивтер қайдан пайда болады
Тәуелділік ми деңгейінде қалыптасады: алкоголь ләззат алу және стрессті реттеу жүйесіне кіріп алады. Уақыт өте келе адам онсыз физикалық та, эмоционалдық та жайсыз күй кешеді, ал ішімдік дәрі сияқты қабылданады. Сондықтан ерік-жігердің өзі сирек көмектеседі — ішкі құштарлық автоматты түрде пайда болады, әсіресе шаршағанда, жанжалдан кейін, ұйқысыздықта немесе үйреншікті ортада.
Биологияға тұқым қуалаушылық, адам жылдар бойы ішімдікпен «емдейтін» мазасыздық пен депрессия, сондай-ақ ішу қалыпты саналатын орта қосылады. Детоксикациядан кейін ештеңе өзгертпесе, осы факторлардың бәрі орнында қалады да, адамды қайтадан бөтелкеге қайтарады. Сол себепті емдеу жоспарында біз тек ағзамен ғана емес, адамның ішуіне себеп болған жайттармен де жұмыс істейміз.
Клиникада алкоголизмді емдеу қадам-қадаммен қалай өтеді
Алғашқы қадамды онлайн жасауға болады: туыстары немесе пациенттің өзі дәрігерге қанша уақыт ішіп жүргенін, созылмалы аурулары мен бұрынғы емделу әрекеттері туралы айтады. Содан кейін — бетпе-бет тексеру: қан қысымы, тамыр соғысы, ЭКГ, қан талдаулары, бауыр мен психикалық жағдайды бағалау. Нәтижесіне қарай нарколог форматты ұсынады: үйде немесе стационарда детоксикация, одан кейін амбулаторлық қабылдаулар, психотерапия және көрсетілім бойынша рецидивке қарсы препараттар.
Ұзаққа созылған ауыр запойда, бұрын құрысу болса, делирий (ақ қызба) белгілері байқалса, жүрек пен бауырдың ауыр ауруларында және жүктілік кезінде емдеуді үйде бастауға болмайды — мұндай жағдайларда стационар қажет. Кодтау мен рецидивке қарсы басқа әдістер тек тексеруден, қажетті мерзім ішімдіксіз өткеннен және жазбаша келісім алынғаннан кейін ғана жүргізіледі. Өмірге қауіп төнсе, клиника дәрігерін күтпеңіз — 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Қалай көмектесеміз
Детоксикация және тұрақтандыру
Алкогольдің ыдырау өнімдерін шығарудан және су-тұз балансын түзетуден бастаймыз: дезинтоксикациялық ерітінділер, В тобының дәрумендері, гепатопротекторлар, қажет болса ұйқыны жақсартатын және мазасыздықты басатын препараттар — тек дәрігердің тағайындауымен. Бұл кезеңнің міндеті — ішімдіктен бас тарту кезеңін қауіпсіз өткізіп, адамға әрі қарайғы емдеу туралы анық ойлау қабілетін қайтару.
Рецидивке қарсы фармакотерапия
Тұрақтандырудан кейін дәрігер пациентпен ішуге құштарлықты азайтатын немесе ішімдікті жағымсыз ететін препараттарды талқылайды. Таңдау бауырдың жағдайына, қосалқы ауруларға және адамның өз қалауына байланысты. Бұл сиқырлы таблетка емес, ішімдіксіз алғашқы айлардағы тірек, оны біз қайталама қабылдауларда үнемі қайта қарап отырамыз.
Тәуелділіктің психотерапиясы
Психотерапевт ішкісі келу қандай жағдайларда пайда болатынын түсінуге көмектеседі және онымен күресуге үйретеді: триггерлерді тану, демалыс күндерін жоспарлау, ортада бас тарта білу, стрессті ішімдіксіз жеңу. Халықаралық нұсқаулықтар ұсынатын когнитивтік-мінез-құлықтық және мотивациялық тәсілдерді қолданамыз.
Отбасымен жұмыс және сүйемелдеу
Туыстар бақылаусыз және кінәламай, салауатты өмірді қалай қолдауға болатыны туралы кеңес алады. Негізгі курстан кейін дәрігермен және психологпен кездесулерді жалғастырамыз: алғашқы айларда рецидив қаупі ең жоғары болады, ал тұрақты байланыс қауіпті белгілерді уақтылы байқап, жоспарды пациентпен және отбасымен бірге түзетуге көмектеседі.
Емдеу қалай өтеді
- 01Қоңырау немесе WhatsAppӘкімші мен кезекші дәрігер жағдайды нақтылап, дәл қазір не істеу керектігін айтады.
- 02Тексеру немесе кеңесДәрігер үйге келеді, клиникада қабылдайды немесе бейнебайланыс арқылы қосылады.
- 03Емдеу жоспарыФорматты таңдаймыз: үйде, стационар, психотерапия немесе оңалту — түсінікті бағамен.
- 04СүйемелдеуДәрігер мен психотерапевт байланыста, қайта қабылдау, отбасын қолдау және бұзылудың алдын алу.
Мифтер мен фактілер
МифБір рет тамшылатқыш қойғызса жеткілікті
ФактТамшылатқыш запойдың салдарын жояды, бірақ тәуелділікті өзгертпейді. Келесі кезеңсіз — рецидивке қарсы терапия мен психотерапиясыз — ішкісі келу қайта оралады, адам көбіне бірнеше аптаның ішінде қайтадан іше бастайды.
МифАлкоголизм — мінездің әлсіздігі
ФактТәуелділік синдромы АХЖ-10 және АХЖ-11 жіктемелерінде ауру ретінде сипатталған. Ұят пен кінәлау әдетте емдеуге кедергі келтіреді, ал құрметпен сөйлесу мен түсінікті медициналық жоспар адамның көмекке келісуіне ықпал етеді.
МифЕгер қайта ішіп кетсе, ем нәтиже бермеді деген сөз
ФактРецидив — созылмалы аурудың жолында жиі кездесетін құбылыс. Ең маңыздысы — емді тастамай, дәрігерге тез хабарласу, оған не себеп болғанын талдау және жоспарды түзету. Көп адам тұрақты ремиссияға дәл осындай талдаудан кейін қол жеткізеді.
Құны: Алкоголизмді емдеу
| Алкоголизмді емдеу | 60 000 ₸ |
| Наркологтың үйге келуі: тексеру және кеңес | 20 000 ₸ |
| Келесі күні қайта тамшылатқыш | 20 000 ₸ |
| Бақылаумен стационарда бір тәулік | 45 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Бағалар шамамен берілген: нақты құнын дәрігер тексеруден кейін, емдеу басталғанға дейін айтады.
Жасырын және құпия
Есепке қоймаймыз және мәліметтерді жұмыс берушіге немесе диспансерге бермейміз. Тегіңізді айтпауға болады; дәрігер белгісіз көлікпен келеді. Дәрігерлік құпия «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексімен қорғалған.
Клиника мекенжайлары
Сұрақтар мен жауаптар
Адамның келісімінсіз алкоголизмді емдеуге бола ма?
Ересек адамды оның келісімінсіз емдеуге болмайды: еріксіз емдеу тек ҚР заңында белгіленген тәртіппен сот шешімі бойынша мүмкін. Туыстар нарколог немесе психолог кеңесіне келіп, жанжалсыз сөйлесуді үйреніп, адам кем дегенде тексеруге келіскен кезде дәрігер шақыра алады.
Емдеу қанша уақытқа созылады?
Ішімдіктен шығару бір күннен бірнеше күнге дейін, тұрақтандыру шамамен екі-төрт аптаға созылады. Рецидивке қарсы бағдарлама бірнеше айға, ал ұзақ уақыт ішіп жүрсе — бір жылға және одан да ұзаққа есептелген. Нақты мерзімді дәрігер тексеруден кейін айтады, өйткені ол денсаулық жағдайына және ішімдік ішу өтіліне байланысты.
Міндетті түрде стационарға жату керек пе?
Жоқ. Көпшілігі амбулаторлық түрде емделеді: үйде детокс, содан кейін клиникаға келу және психотерапия. Стационар ауыр запойда, бұрын құрысу немесе психоз болса, жүрек пен бауырдың күрделі ауруларында, сондай-ақ үйде ішімдіктен бас тарту мүмкін болмаған жағдайда қажет.
Алғашқы қабылдауға не алып келу керек?
Шарт рәсімдеуге арналған құжат, бар болса үзінді көшірмелер мен талдаулар, адам қабылдап жүрген дәрілердің тізімі, созылмалы аурулар мен аллергия туралы мәліметтер. Адамның қанша уақыттан бері және қанша ішетінін, құрысу, бас жарақаты, бұрынғы емделу әрекеттері болған-болмағанын алдын ала жазып алу пайдалы.
Емделгенім жұмыста белгілі бола ма?
Akalam клиникасында емдеу ақылы анонимді негізде, диспансерлік есепке қойылмай жүргізіледі. Мәліметтер ҚР «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» кодексіне сәйкес дәрігерлік құпия болып табылады және тек заңда тікелей көзделген жағдайларда ғана берілуі мүмкін.
Алматыда немесе Астанада тұрмасақ, емделуге бола ма?
Иә. Алғашқы кеңес пен емдеуге дайындықты онлайн өткіземіз, бірқатар қалаларға дәрігердің барып қарауы мүмкін. Әрі қарай пациентті бейнебайланыс арқылы сүйемелдейміз, ал стационар қажет болса, клиникаларымыздың біріне жатқызуды ұйымдастыруға көмектесеміз.
Дереккөздер және тексеру
Материалды Akalam медициналық редакциясы мыналар негізінде дайындады:
- АХЖ-10 және АХЖ-11: психикалық және мінез-құлық бұзылыстары
- ҚР ДСМ диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексі
- ДДҰ: психикалық денсаулық және психобелсенді заттарды қолдану туралы материалдар
- NICE және APA: клиникалық нұсқаулықтар
Ақпарат анықтамалық сипатта және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат