ТексергенӘбдірахманов Тимур МаратұлыПсихотерапевт дәрігер · жаңартылды 11.11.2026
Негізгісі
- Кім жүргізеді
- Топтық терапия бойынша дайындығы бар психотерапевт немесе клиникалық психолог, кейде екі жүргізуші
- Форматы
- 6–12 адамнан тұратын жабық немесе жартылай ашық топ; Алматы мен Астанада күндізгі, жекелеген топтар — онлайн
- Ұзақтығы
- Кездесу аптасына бір рет 90–120 минут; курс 8–16 кездесу, қолдаушы топтар — ұзағырақ
- Құпиялылық
- Қатысушылар жария етпеу ережесіне қол қояды; тек есімдер қолданылады, тегі айтылмайды; есепке қойылмайды
- Шұғыл жағдайда
- Өзіне қол жұмсау туралы ойлар, жедел психоз, ауыр мастық — топ кездесуін күтпеңіз, 103 немесе 112-ге қоңырау шалыңыз
- Нәтижесі
- Ұят пен оқшаулану азаяды, қарым-қатынас және стресті жеңу дағдылары қалыптасады, қиын кезеңдерде топқа сүйенесіз
Нені білу маңызды
«Топ» деген сөзден көп адам қорқады: бөтен адамдардың алдында ең жеке нәрселерді айтуға тура келетін сияқты көрінеді. Шын мәнінде бәрі әлдеқайда ұқыпты ұйымдастырылған. Ешкім дайын болғанынан артық айтуға міндетті емес, ал алғашында жай ғана тыңдап отыруға болады. Топтың күші дәл осында: сіз ұқсас қиындықтары бар адамдарды көріп, өзіңіздің ерекше жағдай емес екеніңізді түсінесіз. Басқа адамның дәл сондай қорқынышты немесе рецидивті қалай жеңіп жатқанын бақылау маманның кез келген кеңесінен жиі пайдалырақ.
Топтық терапия жеке терапияны алмастырмайды, оны толықтырады немесе қарым-қатынас пен қолдау маңызды адамдарға сәйкес келеді. Бұл кездесулерді қатысушылардың өздері жүргізетін «12 қадам» сияқты өзара көмек тобы емес және оңалту орталығының бағдарламасы да емес. Мұнда топты психотерапевт жүргізеді, оның мақсаттары, ережелері және шектеулі құрамы бар. Төменде қандай топтар бар екенін, оларға қалай кіруге болатынын және бұл формат кімге әзірге сәйкес келмейтінін айтамын.
Топтық терапия кімге сәйкес келуі мүмкін
- мазасыздық пен ұялшақтық қарым-қатынасқа кедергі келтіреді, және мұны қауіпсіз ортада жаттықтырғыңыз келеді
- сіздің мәселеңіз бірегей және сізді ешкім түсінбейтін сияқты көрінеді
- сіз тәуелділіктен емделуді аяқтадыңыз және сау-сергектікті тұрақты қолдау іздеп жүрсіз
- сіз тәуелділігі немесе ауыр ауруы бар адаммен қатар өмір сүресіз және өзіңізді жалғыз сезінесіз
- жеке терапиядан кейін дағдыларды басқалармен қарым-қатынаста бекіткіңіз келеді
- сіз айырылуды, ажырасуды немесе эмиграцияны бастан кешіп жатырсыз және сізге қолдау жетіспейді
- қарым-қатынаста бір жанжалдар қайталанады, және олардағы өз рөліңізді түсінгіңіз келеді
Өмірге қауіп төнгенде — ес-түстен айырылу, құрысу, елес көру, дозаның асып кетуі, өз-өзіне қол жұмсау ойлары кезінде — 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Балалар мен жастарға арналған сенім телефоны — 150.
Неліктен топ жеке жұмыстан басқаша көмектеседі
Жеке терапияда сіз адамдармен қарым-қатынасыңыз туралы айтасыз, ал топта бұл қарым-қатынас тура кабинеттің ішінде өрбиді. Егер сіз үндемеуге, жол беруге немесе ашулануға бейім болсаңыз, бұл қатысушылардың арасында да көрінеді. Психотерапевт әдеттегі реакцияларды байқауға және адал, бірақ ізгі ниетті кері байланыс алуға көмектеседі. Топтық психотерапияда бұл ортақтық сезімі мен үмітпен қатар басты емдік факторлардың бірі болып саналады.
Екінші механизм — басқалардың үлгісі. Бір ай бұрын мазасыздық салдарынан үйден шыға алмаған қатысушы жұмысқа қалай барып келгенін айтқанда, бұл маманның сөзінен гөрі күштірек үміт береді. Топ сондай-ақ басқаларға көмектесуге мүмкіндік береді, ал бұл өзін-өзі бағалауды нығайтады. Тәуелді адамдар үшін тұрақты топ сау-сергектік қалыпты нәрсе болып саналатын, ал рецидивті айыптаусыз талқылауға болатын ортаға айналады.
Топқа қалай кіруге болады және кездесулер қалай өтеді
Топқа қосылар алдында жүргізушімен жеке кездесу міндетті, 45–60 минут, күндізгі немесе бейне арқылы. Психотерапевт сіздің сұранысыңызды, жағдайыңызды және күтулеріңізді анықтайды, топтың құрамы мен ережелері туралы айтады, және сіз бұл топтың сізге сәйкес келетін-келмейтінін бірге шешесіз. Содан кейін сіз ең жақын жиынға немесе жартылай ашық топқа қосыласыз. Әр кездесу қатысушылар өз жағдайы туралы айтатын қысқа шеңберден басталады, содан кейін тақырыптармен жұмыс жүреді, ал соңында — қорытынды шеңбер.
Топтық формат әзірге жедел психоз, суицидтік ойлары бар ауыр депрессия, айқын агрессия, кездесулер кезінде белсенді қолдану кезінде, сондай-ақ алдымен жеке тұрақтандыру қажет болатын ауыр жарақаттан кейін бірден сәйкес келмейді. Бұл жағдайларда психиатрдың немесе наркологтың тексеруінен және жеке жұмыстан бастайды. Кездесулерге мас күйде келуге болмайды. Өмірге қауіп төнсе, 103 немесе 112-ге қоңырау шалыңыз.
Қалай көмектесеміз
Тақырыптық топтар
Топтар бір міндеті бар адамдарды біріктіреді: мазасыздық және дүрбелең шабуылдары, депрессия, емделуден кейін сау-сергектікті қолдау, тәуелді адамдардың туыстарына арналған топ, айырылуды бастан кешу. Жүргізуші құрылым береді: әр кездесу бір тақырыпқа арналады, көбіне қысқа ақпараттық бөлім мен жаттығулар болады. Мұндай топтар әдетте жабық: құрам 8–12 апта бойы өзгермейді, бұл сенімнің тезірек пайда болуына көмектеседі.
Когнитивті-мінез-құлықтық топ
Бұл форматта топ нақты дағдыларды үйренеді: автоматты ойларды байқау, оларды тексеру, қашқақтауды азайту, құмарлықты немесе дүрбелеңді жеңу. Қатысушылар үй тапсырмаларын орындап, нәтижелерін талқылайды. Мазасыздық және депрессиялық бұзылыстар кезіндегі топтық КМТ NICE нұсқаулықтарында жеке терапиямен қатар психологиялық көмектің бір нұсқасы ретінде ұсынылған.
Процестік топ
Тақырыптарды қатысушылардың өздері әкелетін, ал негізгі жұмыс топ ішіндегі қарым-қатынаспен жүретін құрылымы азырақ формат. Өзінің қарым-қатынасты қалай құратынын, неліктен бір жанжалдар қайталанатынын, өз сезімдері туралы қалай айту керектігін жақсырақ түсінгісі келетіндерге сәйкес келеді. Мұндай топтар әдетте ұзағырақ, бірнеше айдан бастап созылады және тұрақты қатысуды талап етеді.
Емделуден кейінгі қолдаушы топ
Тәуелділіктен емделген немесе психотерапия курсынан өткен адамдар үшін бағдарлама аяқталғаннан кейін жалғыз қалмау маңызды. Қолдаушы топ аптасына бір рет кездеседі, құрамы ішінара өзгереді. Мұнда жұмысқа және отбасына оралудың қиындықтарын, құмарлықты, рецидив қаупін, болашақ жоспарларын талқылайды. Мұндай топ қайта әлеуметтендіру бағдарламаларын алмастырмайды, оларды толықтырады.
Емдеу қалай өтеді
- 01Қоңырау немесе WhatsAppӘкімші мен кезекші дәрігер жағдайды нақтылап, дәл қазір не істеу керектігін айтады.
- 02Тексеру немесе кеңесДәрігер үйге келеді, клиникада қабылдайды немесе бейнебайланыс арқылы қосылады.
- 03Емдеу жоспарыФорматты таңдаймыз: үйде, стационар, психотерапия немесе оңалту — түсінікті бағамен.
- 04СүйемелдеуДәрігер мен психотерапевт байланыста, қайта қабылдау, отбасын қолдау және бұзылудың алдын алу.
Мифтер мен фактілер
МифТопта өзің туралы бәрін айтқызады
ФактЕшкім дайын болғанынан артық бөлісуге міндетті емес. Алғашқы кездесулерде көбірек тыңдауға болады. Жүргізуші қатысушыларға қысым көрсетілмеуін қадағалайды және тым қатал сұрақтарды тоқтатады. Ашықтық сіз қауіпсіздікті сезінген сайын бірте-бірте келеді.
МифТоптық терапия — жеке терапияның арзан алмастырғышы
ФактБұл өз механизмдері бар дербес әдіс: құрдастардан кері байланыс, басқалардың үлгісі, ортақтық сезімі. Бірқатар қиындықтарда, мысалы, әлеуметтік мазасыздық кезінде және сау-сергектікті қолдауда топ бетпе-бет жұмыста алуға болмайтын нәрсені береді. Көбіне ең жақсы нәтижені екі форматтың үйлесімі береді.
МифМені онда танып қояды, бәрі белгілі болады
ФактҚатысушылар жеке ақпаратты топтан тыс шығармауға келіседі және тек есімімен аталады. Қатысушылардың арасынан таныс адамды байқасаңыз, жүргізушіге хабарлаңыз: біз басқа топ ұсынамыз. Шағын қалаларда бұл үшін онлайн формат әсіресе ыңғайлы.
Құны: Топтық терапия
| Топтық терапия | 8 000 ₸ |
| Психотерапевт кеңесі (50 мин) | 14 990 ₸ |
| Психолог кеңесі (50 мин) | 12 000 ₸ |
| Отбасылық сессия (80 мин) | 25 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Бағалар шамамен берілген: нақты құнын дәрігер тексеруден кейін, емдеу басталғанға дейін айтады.
Жасырын және құпия
Есепке қоймаймыз және мәліметтерді жұмыс берушіге немесе диспансерге бермейміз. Тегіңізді айтпауға болады; дәрігер белгісіз көлікпен келеді. Дәрігерлік құпия «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексімен қорғалған.
Клиника мекенжайлары
Сұрақтар мен жауаптар
Топта неше адам болады?
Әдетте 6–12 қатысушы. Азырақ болса — топтық динамика қиын қалыптасады, көбірек болса — әркімге тым аз уақыт тиеді. Туыстарға арналған топтар мен онлайн топтарда әркім сөз айта алуы үшін қатысушылар жиі 6–8 адам болады. Құрамды жүргізуші жеке кездесуден кейін іріктейді.
Топты жеке терапиямен қатар алып жүруге бола ма?
Иә, және бұл көбіне ең жақсы нұсқа. Жеке жұмыс тереңдік пен жеке тарихты талдауды береді, ал топ — тәжірибе мен қолдауды. Сіздің жеке психотерапевтіңіз бен топ жүргізушісі бір-бірін білуі және сіздің келісіміңізбен тәсілді үйлестіре алуы маңызды.
Кездесуді өткізіп алсам ше?
Жабық топтарда тұрақтылық маңызды: әр өткізіп алу бәріне әсер етеді. Өткізіп алу сөзсіз болса, жүргізушіге ескертіңіз. Егер сіз қатарынан көп кездесуді өткізіп алсаңыз, жүргізуші не болып жатқанын түсіну және форматтың қазір сәйкес келетін-келмейтінін шешу үшін сізбен хабарласады.
Онлайн топтар бола ма?
Иә, Akalam клиникасында топтардың бір бөлігі бейне арқылы өтеді: бұл Қазақстанның басқа қалаларының тұрғындарына және анонимділік маңызды адамдарға ыңғайлы. Ережелер бірдей: камера қосулы, сіз бөгде адамдарсыз жеке бөлмедесіз, жазып алуға тыйым салынады. Жаттығулары бар бірқатар топтар тек Алматыда немесе Астанада күндізгі өткізіледі.
Сәйкес келмесе, топтан шығуға бола ма?
Иә. Біз үнсіз кетпей, бұл туралы соңғы кездесуде немесе жүргізушінің өзіне айтуды сұраймыз. Кейде кету ниеті дәл топта маңызды жұмыс басталған кезде пайда болады, және мұны талқылаған жөн. Бірақ шешім әрқашан сізде қалады.
Дәрігердің жолдамасы қажет пе?
Жоқ. Жүргізушімен алдын ала кездесуге жазылу жеткілікті. Әңгіме қорытындысы бойынша алдымен психиатрдың немесе наркологтың тексеруі қажет екені анықталса, мысалы, айқын депрессия немесе белсенді қолдану кезінде, біз бұл туралы ашық айтамыз және кеңесті ұйымдастыруға көмектесеміз.
Дереккөздер және тексеру
Материалды Akalam медициналық редакциясы мыналар негізінде дайындады:
- АХЖ-10 және АХЖ-11: психикалық және мінез-құлық бұзылыстары
- ҚР ДСМ диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексі
- ДДҰ: психикалық денсаулық және психобелсенді заттарды қолдану туралы материалдар
- NICE және APA: клиникалық нұсқаулықтар
Ақпарат анықтамалық сипатта және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат