ТексергенСерікова Айгүл ЕрікқызыПсихиатр дәрігер · жаңартылды 11.11.2026
Негізгісі
- АХЖ-10 коды
- F41.1
- Кім жүргізеді
- Психиатр дәрігер диагноз қойып, емді жүргізеді, психотерапевт КМТ өткізеді
- Формат
- Алматы мен Астанада күндізгі қабылдау, Қазақстанның барлық қалалары үшін онлайн кеңестер мен сүйемелдеу
- Ұзақтығы
- Жақсару 4–8 аптадан кейін, психотерапия курсы 12–20 кездесу, дәрілік демеу 6–12 айдан бастап
- Құпиялылық
- Анонимді қабылдау, дәрігерлік құпия, диспансерлік есепке қоюсыз
- Қашан шұғыл
- Кеуде ауыруы, ентігу, талып қалу — алдымен 103; өз-өзіне қол жұмсау ойлары — 103 немесе 112
- Нәтиже
- Фондық мазасыздықтың төмендеуі, қалыпты ұйқы, уайымды бақылау, әдеттегі белсенділікке оралу
Нені білу маңызды
Мазасыздық — қиындықтарға дайындалуға көмектесетін қалыпты реакция. Бірақ мазасыздық бұзылысында ол сөндіргішін жоғалтқандай болады: адам үнемі және бірден көп нәрсе туралы — денсаулық, ақша, балалар, жұмыс туралы — объективті себеп болмаса да уайымдайды. Оған бұлшықеттердің шиеленісі, нашар ұйқы, ашушаңдық, зейін қоюдың қиындығы қосылады. Көбі біреу жағдайға психиатрия тұрғысынан қарауды ұсынғанға дейін жылдар бойы кардиологтар мен гастроэнтерологтарды аралайды.
Бұл бетте мазасыздық бұзылысын медициналық емдеу туралы айтылады: психиатр диагнозды қалай қояды, нені жоққа шығарады, психотерапия мен препараттардың арасынан қалай таңдайды және ем қанша уақытқа созылады. Егер сіздің басты мәселеңіз жүрек қағуымен жүретін кенеттен болатын қорқыныш ұстамалары болса, дүрбелең шабуылдары туралы бетті де оқыңыз: бұл басқа екпіндері бар жеке бұзылыс. Ал егер сіз медициналық диагностикасыз стресспен психотерапиялық жұмысты іздесеңіз, ол үшін бөлек формат бар.
Мазасыздық бұзылысы қалай байқалады
- айлар бойы әртүрлі нәрселер туралы үздіксіз дерлік уайымдау
- мазасыз ойлардың шамадан тыс екенін түсінсеңіз де, оларды тоқтату қиын
- бұлшықеттің шиеленісі, мойын мен арқаның ауыруы, қолдың дірілі
- ойларды қайта-қайта айналдырудан ұйықтау қиын, ұйқы күш бермейді
- ашушаңдық, тез шаршау, алаңғасарлық
- жүрек қағуы, тершеңдік, тамаққа кептелген түйін, ас қорытудың бұзылуы
- уайым тудыратын жағдайлардан қашу, өмірдің тарылуы
Өмірге қауіп төнгенде — ес-түстен айырылу, құрысу, елес көру, дозаның асып кетуі, өз-өзіне қол жұмсау ойлары кезінде — 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Балалар мен жастарға арналған сенім телефоны — 150.
Мазасыздық бұзылысы неге дамиды
Мазасыздық бұзылысының дамуына тұқым қуалаушылық, жүйке жүйесі мен темпераменттің ерекшеліктері, балалық шақ тәжірибесі, ұзаққа созылған стресс қатысады. Көбінесе бұлар жауапкершілігі жоғары, бәрін бақылауға және өз мойнына алуға бейім адамдар. Уақыт өте келе ми белгісіздікті қауіп ретінде қабылдауға үйренеді, ал мазасыздық өзін-өзі қолдайды: адам қорқынышты жағдайлардан қашады, тексереді, кепілдік іздейді, бұл уайымды бекіте түседі.
Диагноз қоймас бұрын психиатр мазасыздықтың соматикалық себептерін жоққа шығарады: қалқанша без қызметінің жоғарылауы, жүрек ырғағының бұзылуы, анемия, гипогликемия, дәрілердің жанама әсерлері, кофеин мен энергетиктердің артықтығы. Мазасыздықты алкоголь және дәрігер тағайындамаған тыныштандырғыштар жиі күшейтеді: қысқа жеңілдіктің орнына одан да күшті шиеленіс келеді. Мазасыздық бұзылысы депрессиямен жиі қатар жүреді, сонда ем жоспары екі жағдайды да ескереді.
Мазасыздық бұзылысын емдеу қалай өтеді
Алғашқы кеңесте психиатр уайымның сипаты, ұзақтығы, тәндік симптомдар, ұйқы, кофеин, алкоголь және дәрі қабылдау туралы егжей-тегжейлі сұрайды. Сауалнамалар, мысалы мазасыздық шкалалары қолданылуы мүмкін. Соматикалық себептерді жоққа шығару үшін талдаулар мен ЭКГ тағайындалады. Содан кейін дәрігер диагнозды түсіндіріп, жоспар ұсынады: КМТ, препараттар немесе олардың үйлесімі. Бақылау сапары 2–3 аптадан кейін, әрі қарай кесте бойынша, соның ішінде онлайн.
Мазасыздық бұзылысы амбулаториялық емделеді, бірақ шұғыл көмекті қажет ететін жағдайлар бар: алғаш пайда болған кеуде ауыруы, ентігу, талып қалу — жүрек себебін жоққа шығару үшін алдымен 103. Мазасыздық өз-өзіне қол жұмсау ойларымен қатар жүрсе, 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Ауыр қосалқы депрессияда немесе тыныштандырғыштарға тәуелділікте стационар қажет болуы мүмкін.
Қалай көмектесеміз
Когнитивті-мінез-құлықтық терапия
Бұл NICE ұсынымдары бойынша генерализацияланған мазасыздықтағы бірінші желідегі әдіс. Психотерапевт мазасыз ойларды байқауға, олардың шынайылығын тексеруге, бақылау мен кепілдікке деген қажеттілікті азайтуға, қиын жағдайлардан қашуды біртіндеп тоқтатуға үйретеді. Белгісіздікке төзу дағдылары бөлек пысықталады. Кездесулер аптасына бір рет, арасында үй тапсырмалары, курс әдетте 12–20 сеанс.
Дәрілік терапия
Мазасыздық айқын болғанда психиатр антидепрессанттар тағайындауы мүмкін, олар ұзақ қабылдағанда тек көңіл-күйді ғана емес, фондық мазасыздықты да төмендетеді. Әсер бірнеше апта ішінде дамиды. Анксиолитиктер, соның ішінде бензодиазепиндер, үйреніп кету қаупіне байланысты тек қысқа курспен және тек дәрігердің тағайындауымен қолданылады. Схема жеке таңдалып, біртіндеп түзетіледі.
Тәндік симптомдармен жұмыс
Тыныс алу техникалары, бұлшықеттерді прогрессивті босаңсыту, тұрақты дене жүктемесі мазасыздықты қолдайтын шиеленісті азайтуға көмектеседі. Кофеинді, энергетиктерді, алкогольді азайтып, ұйқыны реттеу маңызды. Дәрігер мазасыздық кезіндегі тәндік сезімдердің неге қауіпсіз екенін түсіндіреді, мұның өзі денсаулыққа қатысты уайымды азайтады.
Ұзақ бақылау
Мазасыздық бұзылысы толқын тәрізді ағымға бейім: асқынулар көбінесе стрестермен тұспа-тұс келеді. Сондықтан жақсарғаннан кейін ем тағы 6–12 ай жалғасады, содан кейін бақылаумен препараттар біртіндеп азайтылады. Akalam клиникасында бақылау кездесулерін онлайн өткізуге болады, бұл Қазақстанның әртүрлі қалаларының пациенттеріне ыңғайлы.
Емдеу қалай өтеді
- 01Қоңырау немесе WhatsAppӘкімші мен кезекші дәрігер жағдайды нақтылап, дәл қазір не істеу керектігін айтады.
- 02Тексеру немесе кеңесДәрігер үйге келеді, клиникада қабылдайды немесе бейнебайланыс арқылы қосылады.
- 03Емдеу жоспарыФорматты таңдаймыз: үйде, стационар, психотерапия немесе оңалту — түсінікті бағамен.
- 04СүйемелдеуДәрігер мен психотерапевт байланыста, қайта қабылдау, отбасын қолдау және бұзылудың алдын алу.
Мифтер мен фактілер
МифМазасыздық — мінез ерекшелігі, оны емдемейді
ФактУайымға бейімділік туа біткен болуы мүмкін, бірақ мазасыздық айлап созылып, жұмыс пен ұйқыға кедергі келтірсе, бұл АХЖ-10-да нақты критерийлері бар медициналық жағдай. Ол психотерапиямен және препараттармен емделеді.
МифТыныштандырғыштар — мазасыздықпен күресудің ең жақсы тәсілі
ФактТранквилизаторлар шиеленісті тез басады, бірақ ұзақ қабылдағанда үйреніп кетуді тудырады және себептің өзін емдемейді. Халықаралық нұсқаулықтар оларды тек қысқа курстармен дәрігердің бақылауымен ұсынады, ал емнің негізін психотерапия мен антидепрессанттар құрайды.
МифТалдаулар қалыпты болса, бәрі ойдан шығарылған
ФактҚалыпты талдаулар жүрек пен басқа ағзалардың сау екенін, ал тәндік симптомдарды мазасыздық тудыратынын білдіреді. Олар шынайы: тамыр соғуы жиілейді, бұлшықеттер шиеленіседі, ас қорыту бұзылады. Бұл мазасыздықтан ұялуға емес, оны емдеуге негіз.
Құны: Мазасыздық бұзылысын емдеу
| Мазасыздық бұзылысын емдеу | 20 000 ₸ |
| Клиникада психиатр кеңесі | 15 990 ₸ |
| Психиатрдың үйге келуі | 35 000 ₸ |
| Қайта қабылдау, емді түзету | 12 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Бағалар шамамен берілген: нақты құнын дәрігер тексеруден кейін, емдеу басталғанға дейін айтады.
Жасырын және құпия
Есепке қоймаймыз және мәліметтерді жұмыс берушіге немесе диспансерге бермейміз. Тегіңізді айтпауға болады; дәрігер белгісіз көлікпен келеді. Дәрігерлік құпия «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексімен қорғалған.
Клиника мекенжайлары
Сұрақтар мен жауаптар
Мазасыздық бұзылысы кәдімгі толқудан немен ерекшеленеді?
Кәдімгі толқу нақты жағдайға байланысты және сол жағдайдан кейін өтеді. Мазасыздық бұзылысында уайым үздіксіз дерлік болады, көптеген салаларды қамтиды, кемінде бірнеше айға созылады, нашар бақыланады және тәндік симптомдармен қатар жүреді. Оларды түпкілікті ажыратуға психиатр кеңесі көмектеседі.
Ем қанша уақытқа созылады?
Алғашқы жақсарулар әдетте 4–8 аптадан кейін пайда болады. КМТ курсы — 12–20 кездесу. Препараттар тағайындалса, оларды жақсарғаннан кейін кемінде 6–12 ай қабылдайды, содан кейін біртіндеп азайтады. Нақты мерзім ауырлыққа және қосалқы жағдайларға байланысты.
Таблеткасыз болуға бола ма?
Орташа мазасыздықта КМТ жиі жеткілікті. Мазасыздық күшті болса, жұмыс пен ұйқыға кедергі келтірсе немесе депрессия болса, психотерапия мен препараттардың үйлесімі жақсырақ нәтиже береді. Akalam психиатры әр нұсқаның артықшылықтары мен кемшіліктерін түсіндіреді, шешім сізде қалады.
Кардиологта тексерілу керек пе?
Жүрек қағуы, кеуде ауыруы, үзілістер болса, психиатр ЭКГ тағайындайды және қажет болса кардиологқа жібереді. Бұл формальдылық емес: симптомдарды мазасыздыққа жатқызбас бұрын жүрек себептерін жоққа шығару маңызды. Осыдан кейін мазасыздықты емдеу сабырлырақ өтеді.
Мазасыздық кезінде алкоголь көмектесе ме?
Алкоголь қысқа уақытқа жеңілдік береді, бірақ келесі күні мазасыздық күшейіп, ұйқы нашарлайды. Уақыт өте тәуелділік қаупі туындайды. Сонымен қатар алкогольді көптеген препараттармен бірге қабылдау қауіпті. Тыныштану үшін ішетініңізді байқасаңыз, бұл туралы дәрігерге міндетті түрде айтыңыз.
Шағын қалада тұрсам, онлайн емделуге бола ма?
Иә. Алғашқы бағалау, психотерапия және емді бақылау онлайн жақсы өтеді. Алайда талдаулар мен ЭКГ-ні жергілікті жерде тапсыруға тура келеді, ал көрініс анық болмаса, дәрігер Алматы немесе Астанада күндізгі қабылдауды ұсынуы мүмкін. Әрі қарай емді қашықтан жалғастыруға болады.
Дереккөздер және тексеру
Материалды Akalam медициналық редакциясы мыналар негізінде дайындады:
- АХЖ-10 және АХЖ-11: психикалық және мінез-құлық бұзылыстары
- ҚР ДСМ диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексі
- ДДҰ: психикалық денсаулық және психобелсенді заттарды қолдану туралы материалдар
- NICE және APA: клиникалық нұсқаулықтар
Ақпарат анықтамалық сипатта және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат