ТексергенҚасымов Бауыржан АсхатұлыНарколог дәрігер · жаңартылды 11.11.2026
Негізгісі
- АХЖ-10 коды
- F10.2
- Кім жүргізеді
- нарколог дәрігер, препарат клиниканың емшара кабинетінде енгізіледі
- Қайда
- Алматы мен Астанадағы клиникалар; онлайн — бүкіл Қазақстан үшін алдын ала кеңес
- Ұзақтығы
- тексеру мен процедура 1–2 сағат, әсер ету мерзімі — айлардан бір жылға дейін
- Анонимділік
- диспансерлік есепке қоюсыз, ҚР Кодексі бойынша дәрігерлік құпия
- Қашан шұғыл
- алкогольден кейін қызару, тұншығу, кеудедегі ауырсыну, қан қысымының төмендеуі — 103 немесе 112
- Нәтиже
- келісілген мерзімге құштарлықтың азаюы немесе алкогольден тұрақты бас тарту
Нені білу маңызды
Пациент дәрілік кодтауды таңдағанда, ең бастысын түсінуі маңызды: препарат ішуге деген ықыласты «сөндірмейді» және мінезді өзгертпейді. Ол химиялық қорғаныс (кедергі) немесе құштарлықты әлсірететін құрал ретінде әсер етеді. Бірінші жағдайда алкоголь ішкенде ауыр реакция пайда болады — адам мұны біледі және осы білім оны ұстап тұрады. Екінші жағдайда алкоголь бұрынғыдай ләззат беруді жай ғана тоқтатады, ал құштарлық біртіндеп азаяды.
Мен әр пациентке қандай препаратты қолдануды жоспарлап отырғанымызды, ол қалай әсер ететінін, әсері қанша уақытқа созылатынын, енгізгеннен кейін қандай сезімдер болуы мүмкін екенін және сергектікті бұзса не болатынын егжей-тегжейлі айтып беремін. Мұнда ешқандай «құпиялылық» болмауы тиіс: ақпараттандырылған келісімге адам барлық шарттарды түсінгеннен кейін ғана қол қояды. Бірдеңе түсініксіз қалса, күтпеген реакцияға тап болғаннан гөрі сұрақты екі рет қойған жақсы.
Дәрілік кодтау кімге жарауы мүмкін
- адам ішпеуді саналы түрде қалайды және дәрілік қолдауға келіседі
- қайта бұзылу қаупі ерекше жоғары кезеңге түсінікті «кедергі» қажет
- психотерапиялық әдістер бұрын көмектеспеген немесе мінезіне сай келмейді
- құштарлық қатты айқын және жұмыс пен отбасына назар аударуға кедергі келтіреді
- жүрек, бауыр, бүйрек және психика тарапынан қарсы көрсетілімдер жоқ
- процедура алдында қажетті сергектік мерзіміне шыдауға дайындық бар
- кодтаудан кейін дәрігерге тұрақты түрде келу керек екенін түсінеді
Өмірге қауіп төнгенде — ес-түстен айырылу, құрысу, елес көру, дозаның асып кетуі, өз-өзіне қол жұмсау ойлары кезінде — 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалыңыз. Балалар мен жастарға арналған сенім телефоны — 150.
Кодтау кезінде препараттар қалай әсер етеді
Бірінші топтағы препараттар алкогольдің ыдырау өнімі — ацетальдегидті ыдырататын ферментті бөгейді. Адам ішсе, ацетальдегид жиналып, ыстық басу, жүрек қағуы, жүрек айнуы, ентігу, қан қысымының төмендеуін тудырады. Мұндай реакция өмірге қауіпті болуы мүмкін, сондықтан бұл құралдармен кодтау мұқият тексеруді және пациенттің салдарын толық түсінуін талап етеді.
Екінші топтағы препараттар — апиын рецепторларының антагонистері — басқаша әсер етеді: олар алкогольден алынатын «марапатты» және құштарлық күшін азайтады, бірақ ішкенде ауыр реакция тудырмайды. Бұл тәсіл NICE мен ДДСҰ ұсынымдарында алкогольге тәуелділікті емдеудің бөлігі ретінде сипатталған. Топтар арасындағы таңдау денсаулыққа, үміттерге және бұрынғы емделу тәжірибесіне байланысты және дәрігермен жеке талқыланады.
Дәрілік кодтау процедурасы қалай өтеді
Онлайн кеңестен бастауға болады: дәрігер ішу тарихын, ауруларды, қабылданатын дәрілерді біліп, нұсқаларды түсіндіреді. Бетпе-бет кезең: тексеру, талдаулар, ЭКГ, сергектік мерзімін растау. Содан кейін препарат пен оның түрін таңдау — инъекция немесе тері астына имплант — және ақпараттандырылған келісімге қол қою. Енгізу 15–40 минут алады, содан кейін пациент шамамен жарты сағат бақылауда қалады. Әрі қарай — бақылау сапарларының жоспары.
Процедура мас күйде, сергектік мерзімі жеткіліксіз болғанда, жүрек пен қан тамырларының ауыр ауруларында, бауыр немесе бүйрек жеткіліксіздігінде, эпилепсияда, жүктілікте, жедел психикалық бұзылыста, сондай-ақ ерікті келісімсіз жүргізілмейді. Егер кодтаудан кейін адам бәрібір ішіп, тұншығу, кеудедегі ауырсыну, кенет әлсіздік пайда болса, — дереу 103 немесе 112 нөміріне қоңырау шалып, дәрігерлерге кодтау туралы хабарлаңыз.
Қалай көмектесеміз
Инъекция арқылы енгізу
Препарат емшара кабинетінде көктамырға немесе бұлшықетке енгізіледі. Әсері тез басталып, құралға және түріне байланысты белгілі бір мерзімге сақталады. Инъекцияның ыңғайлылығы — хирургиялық процедураны қажет етпейді, ал қажет болса оны қайталауға болады. Енгізер алдында дәрігер көңіл-күйді, қан қысымын тағы бір рет нақтылап, пациенттің сергектік мерзімін растайды.
Тері астына имплант («тігу»)
Препараты бар имплант жергілікті анестезиямен шағын тілік арқылы тері астына енгізіледі. Ол әсер етуші затты айлар бойы біртіндеп босатады. Процедура 20–30 минут алады, одан кейін бірнеше күн жараға күтім жасау қажет. Енгізілген жерде қызару, ісіну немесе ауырсыну пайда болса, өздігінен өтуін күтпей, дәрігерге көріну керек.
Құштарлықты азайтатын препараттар
Ұзақ әсер ететін инъекция немесе таблетка түріндегі апиын рецепторларының антагонистері (апиындарға қарсы блокада) алкогольден алынатын ләззатты және ішуге деген ықылас күшін азайтады. Олар қайта бұзылғанда қауіпті реакция тудырмайды, сондықтан «химиялық кедергіден» қорқатын адамдарға жарайды. Алайда оларға да тексеру, бауырды бақылау және пациенттің басқа дәрілерін ескеру қажет.
Кодтаудан кейінгі бақылау
Біз бақылау сапарларын бір аптадан, бір айдан кейін және одан әрі жоспар бойынша тағайындаймыз. Оларда көңіл-күйді, құштарлықты, ұйқыны, сезімдік жағдайды бағалаймыз, қажет болса талдауларды тексереміз. Күмән немесе қиын жағдайлар туындаса, Akalam дәрігері мен психотерапевтіне мерзімінен бұрын жүгінуге болады — бұл сәтсіздіктің белгісі емес, емнің бөлігі.
Емдеу қалай өтеді
- 01Қоңырау немесе WhatsAppӘкімші мен кезекші дәрігер жағдайды нақтылап, дәл қазір не істеу керектігін айтады.
- 02Тексеру немесе кеңесДәрігер үйге келеді, клиникада қабылдайды немесе бейнебайланыс арқылы қосылады.
- 03Емдеу жоспарыФорматты таңдаймыз: үйде, стационар, психотерапия немесе оңалту — түсінікті бағамен.
- 04СүйемелдеуДәрігер мен психотерапевт байланыста, қайта қабылдау, отбасын қолдау және бұзылудың алдын алу.
Мифтер мен фактілер
МифПрепарат адамды мәңгілікке «ішпейтін» етеді
ФактКез келген препарат шектеулі уақыт әсер етеді және тәуелділікті жоймайды. Ол қалпына келіп, өмір салтын өзгерту маңызды болатын сергектік кезеңін береді. Мерзім аяқталғанда қайта бұзылу қаупі адамның алкогольсіз өмірге қаншалықты дайындалғанына байланысты.
МифКодтауды үйде халықтық құралдармен «алып тастауға» болады
ФактПрепаратты өз бетінше «бейтараптандырудың» қауіпсіз тәсілі жоқ. «Тексеру» үшін ішуге немесе қолдағы құралдармен «кодтан шығуға» тырысу ауыр реакцияға және өмірге қауіпке әкелуі мүмкін. Мерзім мен тоқтату туралы кез келген сұрақ дәрігермен талқыланады.
МифИмплант қауіпті және әрқашан асқыну тудырады
ФактТехника дұрыс болып, стерильділік сақталса, асқынулар сирек болады. Жергілікті реакциялар — ісіну, қызару, шамалы ауырсыну — болуы мүмкін, олар әдетте өтіп кетеді. Күтім бойынша ұсыныстарды орындап, кез келген өзгеріс туралы дәрігерге хабарлау маңызды.
Құны: Дәрілік кодтау
| Дәрілік кодтау | 40 000 ₸ |
| Наркологтың үйге келуі: тексеру және кеңес | 20 000 ₸ |
| Келесі күні қайта тамшылатқыш | 20 000 ₸ |
| Бақылаумен стационарда бір тәулік | 45 000 ₸ |
| Телефон арқылы кеңес | тегін |
Бағалар шамамен берілген: нақты құнын дәрігер тексеруден кейін, емдеу басталғанға дейін айтады.
Жасырын және құпия
Есепке қоймаймыз және мәліметтерді жұмыс берушіге немесе диспансерге бермейміз. Тегіңізді айтпауға болады; дәрігер белгісіз көлікпен келеді. Дәрігерлік құпия «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексімен қорғалған.
Клиника мекенжайлары
Сұрақтар мен жауаптар
Процедура алдында қанша уақыт ішпеу керек?
Ең аз сергектік мерзімін дәрігер таңдалған препаратқа және денсаулық жағдайына қарай анықтайды — әдетте бірнеше күннен бір аптаға дейін және одан да көп. Кейбір препараттар қанда алкоголь қалдықтары болғанда қауіпті реакция тудыруы мүмкін, сондықтан жақында ішкеніңізді жасыруға болмайды.
Инъекцияның «тігуден» айырмашылығы неде?
Инъекция көктамырға немесе бұлшықетке енгізіледі және тілікті қажет етпейді, ал «тігу» — препаратты біртіндеп босататын тері астындағы имплант. Олардың әсер ету мерзімі, ыңғайлылығы мен сезімдері әртүрлі. Дәрігер денсаулықты, өмір салтын және пациенттің қалауын ескеріп, нұсқаны таңдауға көмектеседі.
Процедурадан кейін қандай сезімдер болады?
Көбіне адам ерекше ештеңе сезбейді, кейде алғашқы күні жеңіл әлсіздік, бас ауруы немесе ұйқышылдық болады. Имплантатан кейін — тілік жеріндегі шамалы ауырсыну. Бөртпе, тыныстың қиындауы, қатты ауырсыну пайда болса — дәрігерге шұғыл хабарлаңыз немесе 103 нөміріне қоңырау шалыңыз.
Басқа дәрілерді қабылдауға бола ма?
Көптеген дәрілер кодтаумен үйлеседі, бірақ кейбіреулерін — мысалы, спирт бар тұнбаларды, сироптарды, жекелеген ауырсынуды басатын дәрілерді — алып тастау немесе келісу керек. Процедура алдында қабылдайтын барлық препараттарыңыз туралы дәрігерге айтыңыз, ал кейін кез келген жаңа емді бастамас бұрын кеңесіңіз.
Ішкім келсе, не істеу керек?
Өзіңізді «тексермей», дәрігермен немесе психотерапевтпен хабарласыңыз. Кодтаудан кейінгі құштарлық — әдеттегі құбылыс, әсіресе стресте немесе үйреншікті жағдайларда. Оны кездесулерде талқылап, қолдау іріктейді, кейде емді түзетеді. Уақтылы жүгіну қайта бұзылудан сақтануға көмектеседі.
Процедурадан анонимді өтуге бола ма?
Иә. Akalam клиникасында дәрілік кодтау анонимді, диспансерлік есепке қоюсыз, шарт пен жазбаша келісім негізінде жүргізіледі. Пациент туралы мәліметтер дәрігерлік құпияны құрайды және ҚР заңында тікелей көзделген жағдайлардан басқа кезде жұмыс берушіге немесе басқа тұлғаларға берілмейді.
Дереккөздер және тексеру
Материалды Akalam медициналық редакциясы мыналар негізінде дайындады:
- АХЖ-10 және АХЖ-11: психикалық және мінез-құлық бұзылыстары
- ҚР ДСМ диагностика және емдеу клиникалық хаттамалары
- «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» ҚР Кодексі
- ДДҰ: психикалық денсаулық және психобелсенді заттарды қолдану туралы материалдар
- NICE және APA: клиникалық нұсқаулықтар
Ақпарат анықтамалық сипатта және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Редакциялық саясат